Wiśniewski Jan „Róg”

Jan Wiśniewski „Róg” – żołnierz Armii Krajowej, a następnie członek Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość. Do II Inspektoratu Zamojskiego AK przystąpił w 1950 roku za namową Henryka Kwaśniewskiego „Luksa”.

Jan Wiśniewski „Róg” | Źródło: IPN Lu 0/2/397/t.3 (Materiały Dariusza Pilarskiego)

Jan Wiśniewski urodził się 23 lipca 1926 roku w Mienianach (pow. Hrubieszów) jako syn Marka i Marii z domu Pachla. Ukończył siedem klas szkoły powszechnej. Po jej ukończeniu pomagał rodzicom na rodzinnym gospodarstwie.

W czasie okupacji, w grudniu 1943 roku wstąpił do Armii Krajowej pod dowództwem Stefana Kwaśniewskiego „Wiktora”, gdzie pełnił rolę RKM-sty. Posługiwał się pseudonimem „Róg”. Po wkroczeniu sowietów nadal działał w konspiracji. Ujawnił się w 12 kwietnia 1947 roku przed PUBP Hrubieszów, zdając rkm DP-27.

Jan Wiśniewski do II Inspektoratu Zamojskiego AK wstąpił 13 stycznia 1950 roku za namową Henryka Kwaśniewskiego „Luksa”. Przysięgę złożył przed komendantem rejonu Szczebrzeszyn-Zwierzyniec Stanisławem Karczewskin „Iwo” przyjmując pseudonim „Zawór”. Organizacyjnie podlegał bezpośrednio pod „Luksa”.

21 kwietnia 1950 roku „Zawór” uniknął aresztowania w obławie KBW, która została zorganizowana w momencie rozbijania struktur II Inspektoratu Zamojskiego AK. Rozpoczął samotne ukrywanie się po znanych mu meliniarzach. W listopadzie 1950 roku „Zawór”, ukrywający się również pod pseudonimem „Mariusz”, spotkał się z Henrykiem Kwaśniewskim „Luksem” i Wacławem Kwaśniewskim „Mściwym” i od tego momentu wszyscy trzej ukrywali się wspólnie.

Po tygodniu czasu od naszego połączenia udałem się z Kwaśniewskimi do lasu Dobromierzyckiego, gdzie we wskazanym miejscu przez Kwaśniewskiego Henryka odkopaliśmy broń, a to niemiecki M.Pi, jeden automat PPSza, pistolet Parabellum, karabin rosyjski i jeden Diegtiariow. Wszytko to było spakowane w skrzynie drewnianą i zawazelinowane
– fragment zeznań złożonych przez Jana Wiśniewskiego „Mariusza” w dniu 5 marca 1952 roku. Przesłuchiwał go oficer śledczy WUBP w Lublinie Stefan Skarżyński.

Po kilku tygodniach do ukrywających się dołączył Ryszard Wiński „Dziadek”. W lipcu 1951 roku do oddziału dołączył Stanisław Rajtar „Śmiguła”, zaś w sierpniu Stanisław Borsuk „Suchy”. Oddział dokonał kilku akcji ekspropriacyjnych, m.in. na w maju 1951 roku na Gminną Kasę w Dołhobyczowie, na spółdzielnie w Wronowicach (w lipcu), Szychowicach (w sierpniu).

Jan Wiśniewski „Róg”, „Zawór”, „Mariusz” został aresztowany po walce z grupą operacyjną KBW-UB 15 grudnia 1951 roku w miejscowości Alojzowo pow. Hrubieszów. Tego dnia nocował razem z „Suchym” i braćmi Kwaśniewskimi w gospodarstwie Antoniego Świszcza. Przed aresztowaniem stoczyli prawie godzinną walkę z żołnierzami zamykającymi pierścień okrążenia, raniąc przy tym 3 żołnierzy KBW. Polegli w walce również „Luks” oraz „Mściwy”. W czasie zatrzymania „Mariusz” posiadał przy sobie pistolet maszynowy PPSz z okrągłym magazynkiem, dwa pistolety (Walter oraz TT) i sowiecki granat obronny.

Wiśniewski został osadzony w więzieniu WUBP w Lublinie. W czasie aresztu wspólnie ze współwięźniami zaplanowali ucieczkę, którą podjęli 5 stycznia 1952 roku. W czasie wieczornego wydawania posiłku jeden z współwięźniów zaatakował oddziałowego aresztu powalając go na ziemię, a następnie pozostali wybiegli z celi uciekając do wyjścia. Jednakże z powodu wszczętego alarmu zostali ujęci jeszcze na terenie aresztu.

Jan Wiśniewski „Róg” był sądzony razem z Ryszardem Wińskim „Dziadkiem” 22 grudnia 1952 roku. Wyrokiem WSR w Lublinie Wiśniewski został skazany na 12 lat więzienia.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *