Szepelak Andrzej

Bronisław Andrzej Szepelak – prowincjał zakonu bernardynów w Radecznicy. Był nazywany przez kardynała Adama Stefana Sapiehę „prymasem prowincjałów”.

Andrzej Szepelak urodził się 28 listopada 1887 roku w miejscowości Przychojec w powiecie łańcuckim. Był synem Aleksandra i Marii z domu Sarzyńskiej. Początkowo uczęszczał do szkoły powszechnej w Leżajsku, a od 1902 roku rozpoczął naukę w klasycznym gimnazjum w Jarosławiu. 3 września 1906 roku wstąpił do Zakonu Braci Mniejszych w Leżajsku, a rok później ukończył zakonne gimnazjum. W 1908 roku rozpoczął studia filozoficzne w studium zakonnym w klasztorze św. Kazimierza w Krakowie, a następnie teologię w studium w klasztorze św. Andrzeja Apostoła we Lwowie. Tam też, 29 marca 1914 roku, otrzymał święcenia kapłańskie z rąk bp. sufragana lwowskiego Władysława Bandurskiego. Przyjął imię Bronisław.

O. Szepelak Bronisław – – zdjęcie wykonane przez UB | Źródło: IPN Lu 01/435/9 (Materiały Dariusza Pilarskiego)

W czasie I wojny światowej pełnił posługę kapłańska w kilku klasztorach, m.in. w kościele zakonu w Alwierni, w Dukli, a od lipca 1916 roku przebywał we Lwowie przy parafii św. Andrzeja Apostoła. W 1921 roku został gwardianem i administratorem przyklasztornej parafii, a od 1927 roku pełnił funkcję definitora (doradcy prowincjała) w zarządzie Prowincji Niepokalanego Poczęcia NMP i wikarego klasztoru lwowskiego.

Po wybuchu II wojny światowej o. Bronisław Szepelak został oddelegowany na zarządcę bernardyńskich klasztorów pod okupacja sowiecką. Po sukcesach operacji Barbarossa, gdy cała prowincja znalazła się pod okupacją niemiecką w kwietniu 1942 roku został wyznaczony na funkcję prowincjała zakonu o.o. Bernardynów we Lwowie oraz delegata generalnego. Po zakończeniu wojny jako repatriant w 1946 roku powrócił do Polski. Dwa lata później został mianowany przez Zarząd Generalny Zakonu o.o. Bernardynów w Rzymie prowincjałem Zakonu Braci Mniejszych w Polsce (wszystkich prowincji) z siedzibą w Krakowie.

Aktywnie działał na rzecz rewindykacji klasztorów bernardynów w całej Polsce, dlatego też przez okres pełnienia funkcji prowincjała (1948-1950) był cały czas inwigilowany przez Urząd Bezpieczeństwa Publicznego.

Dnia 21 października 1950 roku został zatrzymany przez UB. „Szepelak Bronisław jako przełożony zakonu oo. Bernardynów w Polsce w okresie od roku  1945 do dnia zatrzymania, tj. 21 października 1950 r. wchodził w porozumienie z członkami nielegalnej organizacji AK, WiN – i po okresie amnestyjnym 1947 roku ponownie z członkami wznowionej działalności nielegalnej organizacji AK Inspektoratu zamojskiego, jak Rybą Janem-Hugolinem i innymi” – można było przeczytać w postanowieniu o aresztowaniu prowincjała.

Artykuł informujący o procesie z gazety „Życie Radomskie”, 1951, nr 268. Warto zwrócić na tytuł bezpośrednio atakujący klasztor.

W czasie procesu o. Bronisław Andrzej Szepelak został oskarżony, na podstawie art. 86 § 2 KKWP, o próbę usiłowania przemocą zmienić ustrój państwa. Prowincjał zakonu o.o. Bernardynów na Polskę w czasie składania zeznań nie przyznał się do zarzucanego mu czynu, wyjaśniając, iż nie należał do żadnej organizacji niepodległościowej, ani nie udzielał im pomocy. Szepelak, jako prowincjał zakonu miał wysłać, 15 marca 1947 r., do wszystkich klasztorów pismo, którym zakazywał uczestnictwa i wszelkiej pomocy nielegalnym organizacjom.

Zgodnie z tym jak zeznawał o. Bronisław wynika, że był przeciwny współpracy radecznickiego klasztoru z podziemiem. Kilkukrotnie wysyłał kurendy zakazujące na kontakty z II Inspektoratem Zamojskim AK i płk. Marianem Pilarskim „Jarem”. Zakazy te jednak nie powodowały zerwania kontaktów z konspiratorami. W związku z tym, Szepelak postanowił przenieść przeora klasztoru o. Hugolina Jana Rybę do nowego klasztoru w Kole. Oczywiście takie podejście prowincjała nie było podyktowane zmianami światopoglądowymi lecz próbą uratowania klasztoru w Radecznicy przed kasatą oraz niedawanie UB powodów do represji wobec Zakonowi Braci Mniejszych w Polsce.

>>> Czytaj także: Proces kierownictwa II Inspektoratu Zamojskiego AK <<<

Postanowienie WSR do pociągnięcia o. Andrzeja Szepelaka do odpowiedzialności karnej ws. II Inspektoratu Zamojskiego AK | Źródło: IPN Lu 0/1/435/7 (Zbiory Dariusza Pilarskiego)

Jak zauważa Sebastian Kubacki o takiej postawie prowincjała mogą świadczyć liczne listy, które pisał z przeorami klasztorów bernardynów w całej Polsce. Przykładowo w jednym z listów z lutego 1950 roku do o. Cyryla (który przebywał w klasztorze w Kole nad Wartą) prosił o przekazanie księdzu Rybie informacji aby ten przyśpieszył swój wyjazd na nową placówkę w Dukli, gdyż w przeciwnym razie mogą go spotkać pewne przykrości, co należy rozumieć przez możliwe aresztowanie.

Proces prowincjała Bronisława Andrzeja Szepelaka wraz z całym kierownictwem II Inspektoratu Zamojskiego AK trwał przez sześć dni – tj. od 9 do 15 października 1951 roku. W wyniku Wojskowego Sądu Rejonowego, którego przewodniczącym był mjr Mieczysław Widaj, Szepelak został skazany na 15 lat więzienia, pozbawienie praw publicznych i obywatelskich oraz praw honorowych na 5 lat, a także przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa.

Adwokat Szepelaka, Adolf Liebenskind złożył do Najwyższego Sądu Wojskowego w Warszawie skargę odwoławczą, której podstawą było anulowanie przywódczej roli prowincjała w roli klasztoru w działaniach II Inspektoratu Zamojskiego AK. 28 listopada 1951 roku NSW nie dał wiary zeznaniom nowych świadków jednak ze względu na zły stan zdrowia złagodził  karę do 10 lat więzienia. Szepelak odbywał ją w więzieniu we Wronkach.

Choruje na serce. ma bardzo duże ciśnienie – 200. Szepelak ma obecnie 65 lat. Jest ślepym, nie odróżnia ludzi widzi jedynie cień – nie może odróżnić kształtów.
– Notatka służbowa z więzienia we Wronkach (17 lipca 1953 roku)

Na wolność wyszedł  roku. Ostatnie lata o. Bronisław Andrzej Szepelak spędził w klasztorze w Krakowie. W latach 1958-1960 pełnił funkcję zastępcy przełożonego klasztoru. Zmarł w Krakowie 10 grudnia 1960 roku i został pochowany na cmentarzu Rakowickim.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *