Stanisław Rogalski „Szczupak”, „Płotka” – żołnierz Armii Krajowej, a od 1948 roku w II Inspektoracie Zamojskim AK. Działał w ramach oddziału lotnego „Kanciarza”.

Stanisław Rogalski urodził się 6 kwietnia 1909 roku w Kolonii Zawalów jako syn Michała i Marianny z domu Namruszów. Ukończył 4 klasy powszechnej.  Do 1939 roku był szewcem oraz prowadził gospodarstwo rolne w Kotlicach.

Po wkroczeniu Niemców Rogalski nadal mieszkał na własnym gospodarstwie w Kotlicach wraz z żoną, którą poślubił w 1935 roku, oraz trójką dzieci. W 1943 roku został siłą wysiedlony przez Niemców. Wstąpił do oddziału partyzanckiego Józefa Kaczoruka „Ryszarda”, w którym dosłużył się stopnia starszego strzelca. Używał pseudonimu „Szczupak”.

Po wkroczeniu sowietów nadal kontynuował swoją działalność konspiracyjną. Ujawnił się 12 listopada 1945 roku w Zamościu zdając posiadany kbk wraz z amunicją. Powrócił do odzyskanego gospodarstwa i do 1948 roku unikał dalszej konspiracji.

Rogalski Stanisław „Płotka” | Źródło: IPN Lu 0/2/397/t.1 (Materiały Dariusza Pilarskiego)

Jesienią 1948 roku został wciągnięty i zaprzysiężony na członka II Inspektoratu Zamojskiego AK przez Ludwika Rogalskiego „Kanciarza”. Otrzymał pseudonim „Płotka”. W czerwcu 1949 roku wziął udział w zebraniu organizacyjnym u „Kanciarza”, gdzie ponownie złożył przysięgę, tym razem przed inspektorem – Marianem Pilarskim „Jarem”.

W czasie spotkania przyznał się, że posiada ukryty z czasów okupacji niemieckiej karabin kbk, dlatego też został przydzielony do kompanii „Kanciarza”, pełniącej rolę lotnej żandarmerii. Wziął udział m.in. w akcji ekspropriacyjnej na spółdzielnie w Niewirkowie.

W chwili aresztowania, 13 kwietnia 1950 roku był żonaty i posiadał czworo dzieci w wieku od 7 miesięcy do 14 lat.

Stanisław Rogalski „Płotka” był sądzony razem z całą grupą „Kanciarza” przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Lublinie w składzie: por. Bolesław Kardasz (przewodniczący), kpr. Jan Spryszewski i kpr Leonard Zagrodzki (jako ławnicy). Wyrokiem sądu z 26 stycznia 1951 roku został skazany na karę 10 lat więzienia, pozbawienia praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na 5 lat i przepadek całego mienia na rzecz Skarbu Państwa. Karę odbywał m.in. w więzieniu w Poznaniu i Iławie.

Ukończył studia magisterskie z historii oraz politologii na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. W 2018 roku ukończył Akademię Historycznego Filmu Dokumentalnego organizowaną przez Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego w Warszawie. Jest laureatem IV i V edycji stypendium im. gen. Augusta Emila Fieldorfa „Nila” ufundowanej przez Ośrodek „Pamięć i Przyszłość” we Wrocławiu. Autor kilkudziesięciu artykułów naukowych i popularnonaukowych opublikowanych w czasopismach oraz portalach internetowych. Twórca "Internetowej Encyklopedii Zaporczyków" - https://zaporczycy.com.pl
Posts created 18

Related Posts

Begin typing your search term above and press enter to search. Press ESC to cancel.

Back To Top