Rajtar Stanisław „Śmiguła”

Stanisław Rajtar „Śmiguła” – żołnierz Armii Krajowej w oddziale Józefa Kaczoruka „Ryszarda”. Od lutego 1949 r. członek II Inspektoratu Zamojskiego AK pełniący funkcję łącznika.

Stanisław Rajtar urodził się 24 stycznia 1923 roku w Dubie jako syn Marcina i Marii z domu Adamczyk. Ukończył trzy klasy szkoły powszechnej, a następnie rozpoczął pracę na rodzinnym gospodarstwie rolnym.

Od 1944 r. żołnierz 6 plutonu kompanii „Wiklina” Józefa Kaczoruka „Ryszarda”. Posługiwał się pseudonimem „Radwan”. W sierpniu 1944 r. został powołany do 3 Dywizji Artylerii w Trawnikach, skąd zdezerterował po półtora miesiąca. W dniu 14 IV 1947 r. ujawnił się w PUBP w Zamościu i otrzymał zaświadczenie nr 67722. Pracował w gospodarstwie rodziców. Od lutego 1949 r. członek II Inspektoratu Zamojskiego AK pełniący funkcję łącznika.

Do II Inspektoratu Zamojskiego AK został wciągnięty przez Ludwika Rogalskiego „Kanciarza” w lutym 1949 roku. Pełnił funkcję łącznika oraz przechowywał broń kompanii „Kanciarza”, a także brał udział w akcjach ekspropriacyjnych, np. na spółdzielnie w Niewirkowie i Tyszowcach.

Kompania, która dowodziłem posiadała jeden RKM polski, jeden RKM diechtiarowa, automat MP-40 i automat PPsza. Wymieniona broń za wyjątkiem automatu MPi zachowana jest u Rajtara, zachował ją na moje polecenie
– zeznawał 14.IV. 1950 roku Ludwik Rogalski.

Po rozpracowaniu przez resort bezpieczeństwa struktur II Inspektoratu Zamojskiego AK i fali aresztowań w kwietniu 1950 roku Stanisław Rajtar „Śmiguła” zaczął się ukrywać. Początkowo działał samotnie, a następnie wstąpił do oddziału Mieczysława Wróblewskiego „Szuma”. W maju 1951 roku przeszedł do oddziału Henryka Kwaśniewskiego „Luksa”, który potem opuścił w sierpniu 1951 roku. We wrześniu postanowił wyjechać na zachód, najpierw do Warszawy a później do Łodzi. W czasie podróży znalazł książeczkę wojskową Stefana Grabowskiego i do czasu zatrzymania ukrywał się pod tym nazwiskiem.

Został aresztowany przez MO 19 maja 1953 roku, podczas próby wyrobienia dowodu osobistego pod fałszywe nazwisko. Postanowieniem Wojskowej Prokuratury Rejonowej w Łodzi z 21 maja 1953 roku został tymczasowo aresztowany do 19 lipca 1953 roku.

21 czerwca 1953 roku Stanisław Rajtar „Śmiguła” był przewożony pod eskortą trzech milicjantów do Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Tomaszowie Lubelskim. W okolicach Krasnobodu „Śmiguła” uderzył jednego z milicjantów, zamknął drzwi ubikacji i wyskoczył oknem z jadącego pociągu.

Ukrywał się na terenie biłgorajskim, ale już dwa dni później został złapany przez funkcjonariuszy MO w Biłgoraju. Został tymczasowo aresztowany, zaś 15 października 1953 roku osadzony w więzieniu na zamku w Lublinie. W listopadzie funkcjonariusz PUBP w Tomaszowie Lubelskim Adolf Kotowski sporządził przeciwko Rajtarowi akt oskarżenia posądzając go o działalność antypaństwową w nielegalnej organizacji, działalność zbrojną oraz nielegalne posiadanie broni oraz fałszowanie dokumentów i ucieczkę z więzienia.

Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 19 marca 1954 roku Stanisław Rajtar „Śmiguła” został skazany na karę 12 lat więzienia, wraz z utrata praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres trzech lat z przepadkiem całego mienia na rzecz Skarbu Państwa.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *