Przybysz Stanisław „Maszynka”

Stanisław Przybysz „Maszynka” – żołnierz Armii Krajowej, a następnie WiN. Od 1949 roku członek II Inspektoratu Zamojskiego AK w kompanii „Kanciarza”.

Stanisław Przybysz urodził się 17 kwietnia 1927 roku w Kotlicach jako syn Józefa i Ludwiki z domu Giwendów. Ukończył 5 klas szkoły powszechnej i rozpoczął prace na rodzinnym gospodarstwie rolnym. Dalszą naukę przerwał mu wybuch wojny. W czasie wysiedlenia przez Niemców terenów hrubieszowskich Przybysz wraz z rodziną został przeniesiony do wsi Cześniki, gdzie mieszkał do 1944 roku. W marcu 1944 roku został siłą powołany do junaków skąd uciekł po miesiącu. Wstąpił do oddziału partyzanckiego Józefa Kaczoruka „Ryszarda”. Używał pseudonimu „Maszynka”. W sierpniu 1944 r. został awansowany na stopień starszego strzelca. Ujawnił się po raz pierwszy w listopadzie 1945 roku w PUBP Zamość.

Następnie powrócił do rodzinnego gospodarstwa w Kotlicach. Na wiosnę 1946 roku wstąpił do Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość i podlegał pod rejon dowodzony przez Zygmunta Jaślikowskiego „Karego”. Współpracował z Józefem Włoszczukiem „Czadem” oraz Ludwikiem Rogalskim „Kanciarzem”. Ponownie ujawnił się 11 kwietnia 1947 roku w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w Zamościu, zdając przy tym rosyjski kbk Mosin.

Po ujawnieniu Przybysz nadal mieszkał w Kotlicach, gdzie spotykał się dalej z byłymi członkami AK i WiN, ale jak zaznaczyło UB w raporcie „były to kontakty nie organizacyjne”. Dopiero jesienią 1949 roku „Kanciarz” zaproponował mu wstąpienie w struktury II Inspektoratu Zamojskiego AK. Miał brać udział w akcji na spółdzielnie w Niewirkowie w lutym 1950 roku. Ponadto w swoim gospodarstwie dawał schronienie Stanisławowi Pakosowi „Wrzosowi” oraz Józefowi Pysiowi „Ostremu”.

Stanisław Przybysz „Maszynka” | Źródło: IPN Lu 0/2/397/t.1 (Materiały Dariusza Pilarskiego)

Stanisław Przybysz „Maszynka” został aresztowany 13 kwietnia 1950 roku.

Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Lublinie z 26 stycznia 1951 roku Stanisław Przybysz został skazany na karę 10 lat więzienia, pozbawienia praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na 5 lat oraz przepadek całego mienia na rzecz Skarbu Państwa. Karę odbywał m.in. w więzieniu w Chełmie, Sieradzu i Strzelcach Opolskich.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *