Golba Piotr „Serwacy”

Piotr Golba – zakonnik Bernardynów, archiwista klasztoru w Radecznicy oraz opiekun archiwum II Zamojskiego Inspektoratu. Skazany na 5 lat więzienia w procesie kierownictwa organizacji w 1951 roku.

Piotr Golba urodził się 29 czerwca 1910 roku w Wiązownicy w powiecie jarosławskim. Był synem Franciszka oraz Ludwiki z domu Kisiel. Po ukończeniu szkoły powszechnej, w 1931 roku, wstąpił do klasztoru Bernardynów w Leżajsku. Przyjął imię Serwacy. Trzy lata później został przeniesiony do klasztoru w Kalwarii Zebrzydowskiej, a rok później do klasztoru w Tarnowie.

W 1938 roku został przeniesiony do klasztoru oo. Bernardynów w Radecznicy, gdzie objął stanowisko archiwisty. Od początku 1940 roku wstąpił w szeregi miejscowego Związku Walki Zbrojnej, rozpoczynając tym samym okres swojej działalności konspiracyjnej. Działał głównie jako łącznik oraz opiekun punktu kontaktowego w klasztorze, a także pełnił rolę archiwisty zamojskiego WiN.

Ojciec Serwacy brał udział w pierwszej przysiędze kierownictwa II Zamojskiego Inspektoratu AK, która odbyła się w klasztorze w marcu

Wniosek o tymczasowe aresztowanie o. Piotra Golby | Źródło: IPN LU 0/1/435/7 (Zbiory Dariusza Pilarskiego)

1948 roku. Podczas uroczystości miał przekazywać o. Janowi Rybie medaliki, które zostały ofiarowane konspiratorom.

Ojciec Józef Płonka wraz z Tadeuszem Biziorem „Krukiem” przekazał mu w 1945 roku metalową kasetę (skrzynkę amunicyjną) oraz metalowy czajnik, zawierające archiwum Inspektoratu Zamojskiego AK-WiN. W 1947 roku na polecenie o. Jana Ryby i Mariana Pilarskiego „Jara” Golba odkopał archiwum, a następnie ponownie je ukrył w stodole klasztornej (nie był przy otwarciu jej przez „Jara”). Dokumenty te były przechowywane do czasu jego zatrzymania. Po aresztowaniu wskazał funkcjonariuszom UB miejsce ich ukrycia.

Piotr Golba został aresztowany 28 sierpnia 1950 roku w klasztorze w Stoczku pow. Lidzbark, albowiem po rozbiciu przez UB kierownictwa II Inspektoratu Zamojskiego AK próbował uniknąć rozpoznania. Przenosił się z klasztoru do klasztoru, był m.in. Leżajsku i Olsztynie.

Do jego aresztowania posłużył się agent UB „Lis”, który został osadzony w jednej celi z o. Janem Rybą. Jego zadaniem było wyciągnięcie szczegółów działalności organizacji „Jara”. Nadto „Lis” namawiał Jana Rybę do napisania grypsów, które miał doręczyć po wyjściu z więzienia.

W toku rozmowy z R.H. dowiedziałem się że archiwum organizacyjne zostało powierzone przez „Jara” bratu Serwacemu, który otrzymał dwie żelazne skrzynie w których to umieścił w/w archiwum i zakopał w ogrodzie klasztoru Radecznicy, było to w jesieni w roku 1948. Archiwum to zostało przywiezione przez Jara razem z adiutantem jego i powierzono je w opiekę bratu Serwacemu który to przechowywał je w klasztorze a później na specjalne polecenie Jara zakopał je w ogrodzie.
– meldunek agenta „Lisa” z 25 maja 1950 roku

Czytaj także: Proces członków II Inspektoratu Zamojskiego AK

Wyrokiem WSR w Lublinie z 16 października 1951 roku Piotr Golba został skazany na 5 lat więzienia, pozbawienie praw publicznych oraz obywatelskich i przepadek mienia na rzecz Skarbu Państwa. Jako okoliczność łagodzącą sąd uwzględnił jego niskie wykształcenie, które „mogło tłumaczyć jego uległość wobec przełożonych”. Karę pozbawienia wolności odbywał w Potulicach. Wyszedł na wolność 28 sierpnia 1955 roku. Zmarł 30 kwietnia 1960 roku.

Zdjęcie archiwum przechowywanego przez o. Piotra Golbę oraz broń znaleziona u Józefa Smolińskiego „Łozy” | Źródło: IPN Lu/21/26/T.11 (Materiały Dariusza Pilarskiego)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *