Kaszuba Alfred „Wąż”

Alfred Kaszuba „Wąż” – żołnierz Armii Krajowej kompanii „Wiklina” pod dowództwem J. Kaczoruka „Ryszarda”. Od 1949 roku w strukturach II Inspektoratu Zamojskiego AK jako członek kompanii Ludwika Rogalskiego „Kanciarza”.

Alfred Kaszuba urodził się 20 października 1919 roku w Dubie gm. Kotlice w powiecie Tomaszów Lubelskim. Jego rodzicami był Stanisław oraz Balbina z domu Wilk. Ukończył sześć klas szkoły powszechnej i rozpoczął pracę na roli w rodzinnej miejscowości.

W 1942 roku został wraz z całą rodziną wysiedlony przez Niemców. Dlatego też w okresie zimy 1942/1943 roku wstąpił do Armii Krajowej i został przydzielony do oddziału „Orlik” – „Wiklina” pod dowództwem Józefa Kaczoruka „Ryszarda”. Otrzymał pseudonim „Wąż”. Początkowo pełnił funkcję łącznika pomiędzy placówką w Dubie a oddziałem „Ryszarda”. W 1944 roku awansował na dowódcę drużyny. Ujawnił się wraz z całym oddziałem w Zamościu po wkroczeniu sowietów na teren Lubelszczyzny.

Oddział AK „Wiklina” wkracza do Zamościa (lipiec 1944) | Źródło: Wikimedia Commons

Po ujawnieniu się oskarżony Kaszuba nadal utrzymywał ścisłe kontakty z członkami organizacji AK, a następnie WIN jak Włoszczukiem Józefem, Rogalskim Ludwikiem i innymi.
– fragment charakterystyki Alfreda Kaszuba w akcie oskarżenia

W struktury II Inspektoratu Zamojskiego AK został wciągnięty przez Ludwika Rogalskiego „Kanciarza” latem 1948 roku, gdzie służył pod jego rozkazami. Alfred Kaszuba miał pozyskać dla organizacji broń rkm diegtiariowa, a także brać udział w akcji ekspropriacyjnej w Tyszowcach (luty 1949 roku) oraz na furmanki Samopomocy Chłopskiej w Niewirkowie przeprowadzonej 28 lutego 1950 roku.

Kaszuba Alfred „Wąż” | Źródło: IPN Lu 0/2/397/t.1 (Materiały Dariusza Pilarskiego)

Został aresztowany 13 kwietnia 1950 roku i przewieziony do więzienia w Zamościu gdzie przeszedł intensywne śledztwo. Jego proces odbył się w ramach tzw. „procesu grupy Rogalskiego”, gdzie Wojskowy Sąd Rejonowy w składzie por. Bolesław Kardasz (przewodniczący), ławnicy kpr. Jan Spryszyński, Leonard Zagrodzki, por. Bogdan Szymański jako protokolant oraz oficer śledczy Rejonowej Prokuratury Wojskowej w Lublinie (oskarżyciel) ppor. Czesław Bartłomiejczyk, oskarżył Kaszubę z art. 86 §2 KKWP, art. 1 §3 oraz art. 4 §1 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 roku (trzykrotnie) oraz pięciokrotnie z art. 259 KK.

Wyrokiem sądu z 26 stycznia 1951 roku Alfred Kaszuba „Wąż” został skazany na 15 lat pozbawienia wolności, z utratą praw publicznych, obywatelskich i honorowych na pięć lat oraz przepadek całego mienia. Przy czym warto zaznaczyć, iż oskarżyciel wnioskował o karę śmierci. Ponadto w ramach odwołania się adwokata Jana Biczyńskiego Najwyższy Sąd Wojskowy z dnia 30 kwietnia 1951 roku obniżył wyrok na 10 lat pozbawienia wolności.

Zawiadomienie o złagodzeniu kary dla Alfreda Kaszuby na mocy amnestii dla więźniów politycznych z 1956 roku | Źródło: IPN LU 21/30/2/1 (Materiały Dariusza Pilarskiego)

Dnia 22 marca 1951 roku Alfred Kaszuba został przeniesiony z więzienia w Zamościu na lubelski zamek. Dwa lata później, we wrześniu 1953 roku został przeniesiony do Ośrodka Pracy Więźniów we Wronkach, a od maja 1955 roku do więzienia w Sieradzu. Należy tutaj zaznaczyć, iż przez cały czas odsiadywania przez „Węża” wyroku jego matka – Albina pisała do różnych instytucji (m.in. prezydenta Bieruta, marszałka Rokossowskiego i sądów różnych instancji) prośby o łaskę, które wielokrotnie były odrzucane przez prokuraturę. Przy czym na mocy amnestii z 1956 roku kara została ponownie zmniejszona do 10 lat pozbawienia wolności.

Alfred Kaszuba został zwolniony z więzienia dopiero po odbyciu 7 lat pozbawienia wolności, na mocy postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z 31 lipca 1957 roku.

Natomiast Sąd Wojewódzki w Zamościu 18 stycznia 1995 roku częściowo unieważnił wyrok sądu z 1951 roku oczyszczając Alfreda Kaszubę z komunistycznego wyroku. W uzasadnieniu napisano: treść wyroku skazującego a zwłaszcza treść czynu przypisanego [członkostwo w II Inspektoracie Zamojskim AK – przyp. aut.] jednoznacznie wskazuje na to, iż represjonowanie było związane z czynną działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *